Physically » Βιβλιοθήκη » Χρόνιος Πόνος και Διατροφή

Χρόνιος Πόνος και Διατροφή


Πόνος ... Μια τόσο μικρή λέξη που κρύβει τόσα πολλά ... Μια λέξη, μια κατάσταση τόσο δυνατή... Πολλές φορές στη ζωή μας έχουμε βιώσει το πόνο ...

Σύμφωνα με το Διεθνή οργανισμό μελέτης του πόνου (I.A.S.P) , ο πόνος είναι μια δυσάρεστη αισθητική και συναισθηματική εμπειρία που συνδυάζεται με μια πραγματική ή εν δυνάμει ιστική βλάβη . Ο ορισμός διαμορφώθηκε από τη προσωπική εμπειρία των ανθρώπων και έχει ουσιαστική εμπειρική στήριξη από ψυχολογικές μελέτες των υποκειμενικών εμπειριών του πόνου καθώς και της γνώσης των βιολογικών μηχανισμών που οδηγούν στην εμπειρία αυτού.

Κανένας μας δε θέλει το πόνο . Μόλις βιώνω το πόνο θέλω να φύγω γρήγορα από αυτόν ... Αυτό είναι πολύ φυσιολογικό λόγω της δυσάρεστης κατάστασης που δημιουργείται ...
Εντούτοις είναι σημαντικό να υπογραμμιστεί η σημαντικότητα του ως ένα απαραίτητο κομμάτι της ζωής ...Ο πόνος προστατεύει, προειδοποιεί, συχνά πριν υπάρξει ο τραυματισμός ή μετά. Μας κάνει να κινούμαστε και να συμπεριφέρομαστε διαφορετικά .

Ο πόνος συμπεριλαμβάνει όλα τα συστήματα του ανθρώπινου σώματος και όλες οι αντιδράσεις του, έχουν σκοπό τη προστασία και την επούλωση του. Όμως, οι περισσότεροι άνθρωποι όταν σκεφτόμαστε το πόνο αναλογιζόμαστε την εμπειρία του, αυτή δηλαδή τη δυσάρεστη και τρομερή εμπειρία που μας εφιστά τη προσοχή και μας κινητοποιεί να φροντίσουμε αυτή τη κατάσταση.

Ο εγκέφαλος είναι υπεύθυνος για τη τελική απόφαση εάν κάτι για το σώμα είναι επικίνδυνο και απαιτείται δράση . Ως ανθρώπινα όντα έχουμε την ικανότητα να σχεδιάζουμε, να μαθαίνουμε γρήγορα από τις εμπειρίες μας και να χρησιμοποιούμε τη λογική για να προβλέπουμε το μέλλον. Αυτό σημαίνει ότι μπορούμε να αναγνωρίσουμε μια εν δυνάμει επικίνδυνη κατάσταση. Αυτό είναι μια εξαιρετική ιδιότητα και ικανότητα, όταν όμως το ενδογενές σύστημα ελέγχου είναι πολύ ευαίσθητο (όπως συμβαίνει στο χρόνιο πόνο), πληροφορίες άσχετες με την ιστική βλάβη , αλλά αντιληπτές από τον εγκέφαλο ως επικίνδυνες, μπορεί να είναι αρκετές για να προκληθεί πόνος.

Είναι γνωστό ότι πολλοί άνθρωποι με επίμονο πόνο αρκεί να σκεφτούν μια κίνηση ή να παρακολουθήσουν κάποιον άλλο να την εκτελεί για να νιώσουν έντονο πόνο. Αρκεί και η φαντασία μιας κίνησης να προκαλέσει οίδημα σε μια επώδυνη περιοχή. Πολλοί ασθενείς χρησιμοποιούν την έκφραση «πονάει και μόνο που το σκέφτομαι». Αυτό είναι απόλυτα κατανοητό και λογικό. Ακόμα και σκέψεις όπως «ο Πέτρος υπέφερε από πόνο στη μέση και τώρα είναι στο αναπηρικό αμαξίδιο» αποτελούν απειλές για τον εγκέφαλο που νοιάζεται για την επιβίωση. Αυτές οι σκέψεις και ο φόβος είναι ικανές να αυξήσουν το πόνο.

Η συναισθηματική εξάντληση είναι μια πολύ εσωτερική και ανεπιθύμητη κατάσταση των ανθρώπων που πάσχουν από επώδυνες καταστάσεις. Σε αυτή την αναπόφευκτη δυσφορία έρχονται να προστεθούν και συναισθήματα φόβου, αγωνίας, κατάθλιψης, ενοχής, θυμού, παραίτησης, απόρριψης, εγκατάλειψης…

Ο κεντρικός ρόλος της συναισθηματικής κατάστασης και των συνοδευόμενων σκέψεων στον ανθρώπινο πόνο δείχνει ότι ο χαρακτηρισμός του πόνου σαν μια αισθητική εμπειρία είναι ανεπαρκής και περιορίζει τη προσέγγιση μόνο στις κλινικές στρατηγικές ελέγχου του. Μια περιεκτική προοπτική του πόνου ενσωματώνει και τη συναισθηματική και τη συμπεριφορική οπτική σε συνδυασμό με τη αισθητική.

Υπάρχει πλήθος ερευνών που δείχνουν ότι ο φόβος και η αποφυγή του πόνου σε συνδυασμό με καταστροφικές σκέψεις μπορούν να επιδεινώσουν την ένταση του και την ανικανότητα που προκύπτει από αυτόν.

Είναι πολύ σημαντικό να έχουμε πάντα υπόψη μας ότι:

• Ο πόνος είναι πάντα πραγματικός
• Το αίσθημα του πόνου είναι υποκειμενικό και ο καθένας το βιώνει με διαφορετικό τρόπο και παρά τα εργαλεία μέτρησης του, εξακολουθούμε να μην έχουμε εύκολη πρόσβαση και απόλυτα αντικειμενικούς τρόπου μέτρησης το επιπέδου του πόνου.
• Σύμφωνα με το όριο αντοχής του στο πόνο, κάθε άτομο αντιδρά και εκφράζεται με το δικό του προσωπικό τρόπο.


Αλλαγή του κυτταρικού περιβάλλοντος και επίδραση στα επίπεδα του πόνου

Η έκθεση μας στο χρόνιο πόνο και οι συνοδές συναισθηματικές καταστάσεις που επιφέρουν αύξηση της δραστηριότητας του συμπαθητικού νευρικού συστήματος έχουν σαν αποτέλεσμα να αλλάζουν το ph του κυτταρικού περιβάλλοντος. Το φυσιολογικό ph κυμαίνεται μεταξύ 7,35 και 7,45 ελαφρά δηλαδή αλκαλικό. Αν πέσει κάτω από αυτές τις τιμές τότε λέμε ότι το περιβάλλον είναι όξινο έχοντας σαν αποτέλεσμα την επιβράδυνση του μεταβολισμού και την απορρόφηση ενέργειας . Τότε το ανοσοποιητικό σύστημα, οι ρυθμοί επούλωσης και αποκατάστασης επιβραδύνονται.

Είναι πολύ σημαντικό λοιπόν κατά τη διάρκεια αποκατάστασης ενός χρόνιου πόνου η διατροφή να βασίζεται σε αλκαλικές τροφές ή και ακόμα να λαμβάνονται φυτικά αλκαλικά βιταμινούχα σκευάσματα έτσι ώστε να επανέλθει το ph σε φυσιολογικά επίπεδα.

Αλκαλικές τροφές είναι:

• Λαχανικά: Σπαράγγι, Αγκινάρες, Λάχανο, Μαρούλι, Κρεμμύδι, Κουνουπίδι, Ραπανάκι, Λυκοτρίβολο, Μπιζέλια, Φρέσκο κολοκυθάκι, Κόκκινο Λάχανο, Πράσα, Κάρδαμο, Σπανάκι, Γογγύλι, Φαγώσιμοι Βολβοί, Καρότο, Φασολάκια, Παντζάρι, Σκόρδο, Αγρωστώδη (σιτάρι, κριθάρι κλπ), Αγγούρι, Μπρόκολο, Λάχανο, Λαχανάκια Βρυξελλών.
• Λίπη και Έλαια: Λινάρι, Αβοκάντο, Ελιά, Κοκοφοινικέλαιο.
• Φρούτα: Λεμόνι, Λάιμ, Αβοκάντο, Ντομάτα, Γκρέιπ φρουτ, Καρπούζι (είναι σχεδόν ουδέτερο), Ραβέντι
• Ποτά-Ροφήματα: Φρέσκος χυμός λαχανικών, Καθαρό νερό (αποσταγμένο ή ιονισμένα), Νερό με λεμόνι (νερό με φρέσκο λεμόνι ή λάιμ) ,Τσάι, Μη ζαχαρούχο γάλα σόγιας
• Αλκαλικοί Σπόροι, ξηροί καρποί και σιτηρά: Αμύγδαλα, Κολοκύθι, Ηλιοτρόπιο, Σουσάμι, Λινάρι, Φακή, Κύμινο (σπόροι), Αλεύρι Ζέα


Όξινες τροφές είναι:

• Κρέατα: Χοιρινό, Αρνί, Βοδινό, Κοτόπουλο, Γαλοπούλα
• Μαλακόστρακα: Αστακοί, Γαρίδες, Καβούρια, Καραβίδες κλπ.
• Γαλακτοκομικά Προϊόντα: Γάλα, Αυγά, Τυρί, Κρέμα, Γιαούρτι, Παγωτό.
• Σπόροι και ξηροί καρποί: Αράπικα φιστίκια, κάσιους, φιστίκια Αιγίνης.
• Ποτά και ροφήματα: Ανθρακούχα ποτά, καφές, μπύρες, οινοπνευματώδη ποτά , χυμοί φρούτων, γάλα.
• Λίπη και έλαια: Κορεσμένα λίπη, υδρογονωμένα έλαια, μαργαρίνη, αραβοσιτέλαιο, φυτικά έλαια, ηλιέλαιο.
• Άλλα τρόφιμα-Διάφορα: Ξίδι, λευκά ζυμαρικά, λευκό ψωμί, ψωμί ολικής αλέσεως, σάλτσα σόγιας, καρυκεύματα, τεχνητές γλυκαντικές ουσίες, Γεύματα από fast food.
• Φρούτα: Όλα τα φρούτα είναι όξινα εκτός από εκείνα που αναγράφονται στις αλκαλικές τροφές .



Συνοπτικά στα άτομα που υποφέρουν από χρόνιο πόνο είναι σημαντικό να :

1. Αποφεύγεται η κατανάλωση τσιγαριστών και τηγανιτών φαγητών .
2. Αποφεύγεται η κατανάλωση λιπαρών φαγητών .
3. Αποφεύγεται η κατανάλωση αλκοόλ ακόμα και σε μικρές ποσότητες .
4. Καταναλώνονται μεγάλες ποσότητες νερού .
5. Καταναλώνονται φρούτα , όχι παραπάνω από τρία ημερησίως καθώς μεγάλες ποσότητες από πράσινα λαχανικά .
6. Συνίσταται η κατανάλωση αντιοξειδωτικών ροφημάτων όπως σόδα και τσάι .



Επιμέλεια και σύνταξη του άρθρου:
Ε.Σ.Γεωργακόπουλος HED, BSc Hons, MCMT, DNP, MIASP, MCSP
Φυσιοθεραπευτής-Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας- Εκπ. Ψυχοθεραπευτής Gestalt